linkedin facebook linkedin facebook nod32

Karpov va Gligorich zonalararo turnir Legindard 1973

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-08-07

Karpov va Gligorich zonalararo turnir Legindard 1973

1. e2-e4 e7-e5
2. Kg2-f3 Kb8-c6
3. Cf1-b5 a7-a6
4. Cb5-a4 Kg8-f6
5. 0-0 Cf8-e7
6. Lf1-e1 b7-b5
7. Ca4-b3 d7-d6
8. c2-c3 0-0
9. h2-h3 Kc6-b8
10. d2-d4 Kb8-d7
11. Kb1-d2 Cc8-b7
12. Cb3-c2 c7-c5

S. Grigororich bu variantni muntazam o’ynaydi. Uning San-Antonioda (1972 yil) P. Keres bilan va zonalararo turnirida (1973 yil) M.Tal bilan bo’lgan partiyalari ana shunday davom etgan edi. Keres ham, Tal ham Kd2-f1-g3 manavreni amalga oshirgan edi. Men markazni yopishga qaror qildim.

13. d4-d5 Kf6-e8

Qoralar g7-g6 va Ke8- g7 dan keyin f7-f5 yurishini rejalashtirmoqda.

14. Kd2-f1 g7-g6
15. Cc1-h6 . . .

Endi qoralar f7-f5 yurishini amalga oshira olmaydi.
15. . . . Ke-g7
16. Kf1-e3 Kd7-f6

Qanday bo’lmasin h6 dagi xira filni haydab, qarshi o’yin qila oliishning yagona imkoniyati. Bo’lmasa, g2-g4, Kph va Lg1 dan keyin oqlar Ke3-f5 bilan standart «ispancha» hujumni tayyorlaydi.

17. a2-a4 Kpg-h8
18. b2-b3 . . .

Men birdaniga 18. Fe2 ni 18 . . .c4 tufayli rad etdim. «c» piyodasini qurshab olishni uzoq vaqt tayyorlashga to’g’ri kelardi, chunki uni b2-b3 yurishi bilan yemirib bo’lmaydi: e4 dagi piyoda zarba ostida.
Partiyada qilingan yurish sust, lekin c4 surilishiga va shu bilan birga qoralarning farzin flangidagi qarshi o’yniga to’sqnlik qiladi .

18. . . . La8-b8

b5 piyodasini boshqach himoyalash qiyin.

19. Fd1-e2 Cb-c8

Men 19 . . . Fb6 ni afzal ko’rgan bo’lardim. Bu yurish, albatta ispancha partiyaga xos emas. Lekin e3 da oq fil yo’q, bnobarin, bemalol uni qilsa bo’ladi. Raqib ruhini etinchi gorizontalga qoymaslik qoralar uchun muhim.

20. a4 : b5 a6 : b5
21. La1-a7 Kf6-g8
22. Ch6 : g7+ Kph8 : g7
23. Le1-a1 . . .

Qoralar h6 dagi fildan qutikguncha, oqlar «a» linyasini mahkam egallab oldi.

23. . . . Cc8-d7
24. Ce2-d3 Kg8-f6
25. Fe2- a2 . . .

Oqlar Fa5 yurishi bilan farzinlarni almashtirishni taklif etmoqchi. Shundan keyin ularning ruhlari yettinchi gorizontal bo’ylab «to’polon chiqaradi» .
25. . . . Kf6-e8
26. Fa2-a6 . . .

26. Fa5 ga qoralar 26 . . . Fc8 yo’li bilan almashuvdan qochar, keyin esa Cd8 yurishi bilan farzinni haydar edi.

26. . . . Lb8 -b6

Endi oqlarning pozitsiyaviy ustunligi juda xavfli bo’lib qoladi. Nega yugoslaviyalik grossmeyster 26 . . . Kc7 27. Fa la8 dan (27 . . .Lc8, 28 Fb6 va keying La7-b7 tufayli yomon) keyin ikkala raqib ham mana bu: 28. L : a8 F : c7 F : a8 29. F : c7 F : a1+ 30. Kph2 Ld8 31. C : b5 C : b5 C : b5 32. F : e7 Ld7 variantiga baho bergan edi.Oqlarda bir piyoda evaziga sifat yetishmaydi. Men yetarli kompensatsiya olaman, deb o’ylagan edim : 33 Fg5 yoki 33 Fh4 dan keyin oqlar yaxshigina hujum qilish imkoniyatiga ega.
Gligorich 33 Kf5+ tufayli bu variantdan voz kechdi. Biroq bu qurbon oqlarga kishti-qoyimdan ortiqroq hech narsa bermaydi.

27. Fa6-a5 Ke8-f6

Birdan-bir javob chunki 28. L : d7 xavf tug’ilgan edi. Ruxni b8 ga qaytib bo`lmaydi, chunki farzinlar almashib ketgach, Lb7 dan keyin b5 piyodasi ketadi.

28. Ke3-g4 . . .

29. K:f6 va 30. L:d7 xavfi tug`ildi. Ruxni b6 dan qochishga va shu bilan brga oq sipohlarga c7 xonasiga o’tish uchun yo’l ochishga to’g’ri kelyapti.

28. . . . Lb6-b8
29. Kg4 : f6 . . .

29. Fc7 va 29 . . .Lc8 bo’lganda, 30.F : d8 va 31. L : c7 Cd8 tarzida davom ettirish mumkin bo’lib,32. Lc6 c4 33. bc bc 34. L : c4 K :g4 dan keyin F2 punkitining zaifligi ularga qarshi o’yin berardi.

29. . . . Ce7 : f6

Shox bilan olib bo’lmaydi, chunki 30. Fc7.

30. Fa5---c7 Fc8 : c7
31. La7 : c7 Lf8---d8
32. La1 : a7 Cd7 ---e8
33. La7---b7 . . .

34. С : b5 C : b5 35. L : f7+ keyin b8 da almashtirib filtirlashdan birini olish xavfi yuzaga keldi.

33. . . . Kpg7-g8

Birdan –bir yurish bo’lsa kerak.

34. g2-g4 . . .

Oqlarning plani-g4-g5 o’ynash va raqib filini h4-d8 dioganalidan siqib chiqarib, ruhni e7 ga o’tkazib olishdir. Men boshqacha imkoniyat yani h3-h4 va g2-g3 yo’li bilan f6 dagi filning harakatini cheklashdan kechdim, chunki ba’zi variantlarda h7-h5 dan keyin raqib fili h6 ga chiqib olar edi.

34. . . . h7-h6
35. h3-h4 Lb8:b7

Bo’lmasa, 36.g5 o’ynaldi. 36 . . .hg 37. Hg Cg7 dan keyin Kf3-h2-h4 manevri oqlarga yutuqni taminlaydi. Bordiyu, g5 da almashtirilmasa va filni kochilsa-36 . . .Cg7, oqlarning o’zi h6 ni uradida, Kg5 o’ynaydi. Otni majburan filga almashtirilgach, qoralar b5 piyodasini saqlay olmaydi. Partiyadagi yurish ham kor qilmaydi.

38. . . . Ld8----a8

Endi 38. . .Cd7 ning maьnisi yuq, chunki 39. g5 ga qoralar 39. . .Cg4 yura olmaydi---ot qo`riqlangan. 39. . .hg 40. K:g5 qoralarga tuzukroq, biror narsa bera olmaydi.

39. Ce2:c4 Ce8-a4

Turnir byullyeteni va ushbu partiyaga berilgan boshqa sharxlarda 39. . .Lc8 taklif qilingan edi. Bu holda men 40. Ce2 o‘ynardim va qoralar bunga yagona javob-40. . .Ca4 (40. . .L:c3? 41. Lb8 Kpf8 42. g5!) ni berishga majbur. Keyin 41. c4 Cc2 42. g5 hg 43. K : g5 C : g5 44. hg C : e4 45. Ld7 va qoralarda d6 piyodasini saqlab qolish yo‘li ko‘rinmaydi. (45. . La8 ga to‘g‘ri javob kishti-qoyimdan himoyalanuvchi 46. f3! dir. Shunday qilib, 39. . .Lc8 dan keyin qoralar bir piyodasiz qolar va uning evaziga hech narsa ololmas edi.

40. Cc4-b3 Ca4 : b3
41. Lb7 : b3 La8---c8

Eng yaxshi imkoniyat. Qoralar oxirgi gorizontalni nazorat qilib turishi shart, bo‘lmasa, kishtdan so‘ng oq rux xal qiluvchi tasir bilan <<c>> vertikaliga o‘rnashib oladi. 41. . .La4 yaramaydi, chunki 42. Lb4 va keyin Lb4---c4.

42. Kpg1----g2 . . .

Yozib qo‘yilgan yurish.

42. . . . h6---h5

Men bu yurishni taxlilda ko‘rib chiqmagan edim. Partiyadan keyin Gligorich, o‘z navbatida, yozib qo‘yilgan yurishni oldindan ko‘ra olmaganini aytdi. YUgoslaviyalik grossmeyster 42. h5 bilan bog’liq variantlarnigina taxlil qilib, qoralar yutqazadi,degan xulosaga kelgan ekan.

Biroq 42. h5 raqib filiga erk berib qo’yar, shuning uchun men <puxta> 42. Kpg2 ni afzal ko’rgandim. Men, qoralar oqlar uchun qulay bo’lgan <c> piyodasini <d> piyodasiga almashtiruvchi Lb3—b6 manevridan ximoyalanishi kerak,deb o’ylagan edim. D6 piyodasini rux bilan saqlab bo’lmas ekan(Lc6 tufayli),42. . .Kpf8. 42. . .Cd8 va 42. . .Ce7 yurishlari taxlil qilib chiqilgan edi. Oxirgi yurishning g’oyasi—f7—f5 vositsila qarshi o’yinga ega bo’lishdir. Men bunga 43. Kpg3 f5 44. Gf gf 45.Kd2 Kpf7 46. Kph3! (Qora piyoda f4 xonasiga kisht bilan o’tmasligi uchun bu muxim) ni mo’ljallab qo’ydim. Qisqasi qoralar qarshi o’yinga ega bo’lolmas edi.

43. g4:h5 . . .

43. g5 xam mumkin, chunki qoralar xech qachon f7—f6 o’ynay olmaydi: bu xolda f6 da piyodalar uyushtirilgach, Kg5 bo’ladi. Qoralar bunday otga toqat qilolmaydi, uni almashtirish esa, oqlar uchun yutadigan endshiplga olib kelar edi.

43. . . . g6:h5
44. Lb3—b6 Lc8:c3
45. Lb6:d6 Kpg8—g7
46. Ld6—c6 Lc3---d3

Qoralarning Kf3—d2—c4 manevriga qarshilik ko’rsatish va bir iloj qilib, <d> piyodasining sutilishini to’xtatishga bo’lgan xoxishini tushunish oson. Biroq 46. . . Ld3 majburiy suratda rad etiladi. 46. . . La3 yoki 46. . . Lb3 qattiqroq edi. Lekin oqlar izchil o’ynasa, o’yin baribir ketmay qolmaydi. 46. . . Lb3 ga chunonchi, 47. Kg5, keyin f2—f3 va Kpg2---g3 o’ynab, pirovard natijada qoralarni o’zi uchun noqulay ruxli endshiplga o’tishga majbur etilardi.

47. Lc6---c7 Kpg7---g6

Bo’lmasa, 48. Kg5. Biroq endi oqlar ruxni e8 ga olib o’tib, <e> piyodasini kisht bilan oladi. Bu juda muxim, chunki qoralar e4 piyodasiga xujum qilishga ulgura olmaydi.

48. Lc7---c8 Cf6---g7
49. Lc8---c6 + Kpg6---h7
50. Kf3—g5 + Kph7—g8
51. Lc6—c8 + Cg7---f8
52. Lc8---c7 f7---f6
53. Kg5---e6 . . .

Endi oddiy ko’z bilan qaraganda xam qoralarning pozitsasiyasi umidsiz ekani ko’rinib turibdi.

53. . . . Cf8---h6
54. Lc7-----d7 . . .

<d> piyodasining surilishini ta’minlaydi. 55. Lg7 + va Lg7—f7 tufayli fil h6 xonasinio tark etya olmaydi, shox esa, 55. Lf7 tufayli yura olmaydi. Rux bo’lsa, d6 piyodasini qo’riqlab turishi kerak.

54. . . . Ld3---d2
55. Kpg2----f1 Ld2-----d1+
56. Kpf1----e2 Ld1---d2+
57. Kpe2----e1 Ld2----c2

Boshqa kisht yo’q, boshqa donlarni yurib ham bo’lmaydi. Binobarin, rux <d> vertikalini tark etishga majbur, undan keyin oqlarning oldi ochiq piodasi xarakatga keladi.

58. d5-----d6 Lc2----c1+
59. Kpe1---e2 Lc1----c2+
60. Kpe2---f1 Lc2----c6
61. Kpf1----g2 . . .

Shundan keyin qoralarda Lb6 va La6 dan bo’lak bitta xam yurish yo’q. Rux oltinchi gorizontaldan keta olmaydi,chunki 62. Le7, 61. . . Cd2 ga esa 62. Lg7 + Kph8 63. d7 Ld6 64. Le7 masalani hal qiladi.

61. . . . Lc6---b6
62. Ke6-c7 Lb6---b7

62. . . Cf8 bo’lsa, 63. Ke8; 62. . . Cd2 bo’lsa, 63. Kd5; 62. . .Kpf8 bo’lsa, 63. Lh7 Cg7 64. d7.

63. Kc7----d5

Qooralar taslim bo’ldi.

1343 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений